ភាពអត់ឃ្លានដែលស្ទើរតែមិនអាចជឿបាន គឺជា “ភាពល្បីល្បាញ” កំពូលដំបូងដែលត្រូវបានគេរំឭកឡើងនៅប្រទេស Somalia ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ គ្រោះអត់ឃ្លានបានអូសបន្លាយចាប់ពីឆ្នាំ ២០១០ ដល់ឆ្នាំ ២០១២ នៅ Somalia បានបណ្ដាលឱ្យមនុស្សចំនួន ២៦០,០០០ នាក់ បាត់បង់ជីវិត។
យោងតាមទំព័រ businessinsider ដកស្រង់ពី Foreign Policy និង The Global Fund For Peace ដោយមានការយោងទៅតាមបញ្ជីនៃបណ្ដាប្រទេសបរាជ័យបំផុត (Failed States Index, FSI) ដែលត្រូវបានប្រមូលផ្ដុំពីទិន្នន័យផ្សេងគ្នាចំនួន ៩០,០០០ ប្រភព របស់បណ្ដាប្រទេសក្នុងពិភពលោក ឱ្យដឹងថា ប្រទេស Somalia គឺជាប្រទេសដែលបរាជ័យបំផុតក្នុងពិភពលោក។
ខាងក្រោមនេះ គឺជាការបរាជ័យសំខាន់ៗដែលប្រទេស Somalia បាន និងកំពុងជួបប្រទះ ៖
កុមារក្រោមអាយុ ៥ឆ្នាំ ចំនួន ១/៣ នៃប្រទេស Somalia ខ្វះទម្ងន់ ដោយការហូបចុកមិនគ្រប់គ្រាន់។ ជាមធ្យម ក្នុងចំណោមកុមារ ១,០០០នាក់ គឺមានដល់ទៅ ១៨០នាក់ មិនអាចរស់បានដល់អាយុ ៥ឆ្នាំ។
ចំណែកអត្រានៃការស្លាប់នៅលើកុមារតូចៗ គឺខ្ពស់ជាងអត្រាស្លាប់របស់ទារកទើបកើត។ ក្នុងចំណោមកុមារតូចៗ ១,០០០ នាក់ គឺមាន ១០១,៩នាក់ បានស្លាប់។
ជាមធ្យម ស្ដ្រីម្នាក់នៅ Somalia បង្កើតកូនចំនួន ៦នាក់។ ស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់នៅពេលឆ្លងទន្លេ ក្នុងប្រទេស Somalia បានហួសពីការអនុញ្ញាត ដោយក្នុងចំណោមទារកទើបកើតភ្លាម ចំនួន ១០០,០០០ នាក់ គឺមាន ១,០០០នាក់ បានស្លាប់។
គ្រោះអត់ឃ្លាន ក៏ធ្លាប់បានកើតឡើងនៅ Somalia នាដើមទសវត្ស ១៩៩០ បណ្ដាលឱ្យមនុស្ស២២០,០០០ នាក់ បាត់បង់ជីវិត។ ស្ថានភាពខ្វះអាហារ បាននាំឱ្យមានការដណ្ដើមស្បៀង និងសង្គ្រាមស៊ីវិលផងដែរ។
ភេរវករ គឺជាមុខជំនួញសំខាន់មួយនៅ Somalia ។ ក្រុមភេរវករធំនៅទីនេះ គឺក្រុម Al-Shabaad ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយបណ្ដាញភេរវកម្ម al-Qaeda ។
ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៧ សហភាពអាហ្រ្វិក បានបញ្ជូនកម្លាំងរក្សាសន្ដិភាព មកកាន់ Somalia ប៉ុន្ដែ ជម្លោះប្រដាប់អាវុធ នៅតែកើតមាន។ ក្រៅពីភាពល្បីល្បាញខាងលើ Somalia ក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ពេញពិភពលោក ថាជាប្រទេសដែលមានចោរសមុទ្រច្រើនបំផុត។
ភាពល្បីល្បាញទាំងនេះហើយ ក៏បណ្ដាលឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរបស់ Somalia ធ្លាក់ដុនដាបខ្លាំង។ ជាមធ្យម ប្រជាជនម្នាក់ រកបានប្រាក់ចំណូល ៦០០ដុល្លារអាមេរិក ក្នុងមួយ។ ប្រជាជនត្រឹមតែ ២៩% ប៉ុណ្ណោះ ដែលមានទឹកស្អាតបង្គួរដើម្បីប្រើប្រាស់។
ពលរដ្ឋមានអាយុ ចាប់ពី ១៥ឆ្នាំ ចំនួនជាង ៦២% មិនចេះអាន និងសរសេរ។ ប៉ុន្ដែចំណែកស្ដ្រីវិញ អ្នកមិនចេះអក្សរ មានដល់ទៅជាង ៧២% ។
ជាមធ្យម កុមារនៅ Somalia អាចទៅរៀនបានត្រឹម ៣ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ កុមារ ៤៩% ត្រូវប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្ម។
ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី យោងតាមការស្រាវជ្រាវថ្មីៗនេះ របស់មន្ទីរ Gallup ប្រជាជន Somalia ចំនួន ៩៤% នៅតែមានការជឿជាក់ ទៅលើអនាគតរបស់ប្រទេសនេះ។
ដោយ ៖ តារា ប្រភព ៖ businessinsider